Genç Hareket
ANA SAYFA   HAKKIMIZDA    TEMSİLCİLİKLER    BİZE ULAŞIN 
 
İlim ve Hayat Derslerinde Haluk NAS Konuştu.
19.12.2015 10:52:52
A | a
İnsan Vakfı Eğitim Merkezi Başkanı Haluk NAS, Toplumsal Değişim konulu sunum yaptı.

İlim ve Hayat Derslerinin bu haftaki konuğu İnsan ve Medeniyet Hareketi Eğitim Komisyonu Başkanı Haluk NAS’tı. Konumuz toplumsal değişim. Yaşlı insanlarımızın nerede eski günler, bayramlar, düğünler deyip üzüldükleri kadar kötü bir şey miydi? Bu değişim.  Değişmiyorsan asıl orada bir sıkıntı yok muydu? Hatta değişmeyen toplumlar, tembeller toplumlar değil miydi? Selin önünde durulmaz yön verilir. Değişim kaçınılmazsa eğer, güzel değişimlere nasıl yönümüzü çeviririz? Bu haftaki bu soruların cevaplarını öğrendik.



Değişim kötü bir şey midir?
Hepiniz hoş geldiniz. Yaşlı insanlarımızın hayıflandığı kadar kötü bir şey mi değişim? Nerede eski bayramlar düğünler, bizim zamanımızda saygı, büyük -küçük vardı şimdi hiçbiri kalmadı, dedikleri kadar kötü mü değişim? Haklılık payları ne? Değişim değince aklımıza çökme, çürüme, bozulma, dejerene olmak mı geliyor? Biz bu gün değişime nötr olarak bakacak ne övecek nede kötüleyeceğiz. Peki, toplumlar neden değişir değişmesini ne tetikler?

Toplum nedir?
Aynı toprak parçası üzerinde bir arada yaşayan ve temel çıkarlarını sağlamak için iş birliği yapan insanların tümü.
Kendi kendini devam ettirebilen, belli bir fiziksel yapısı olan, varlığını uzun bir zaman sürdürebilen ve bir hayat şeklini paylaşan insanlar topluluğudur.
Felsefe Terimleri Sözlüğü: Yaşamlarını sürdürmek, birçok temel çıkarlarını gerçekleştirmek için işbirliği yapan, aynı toprak parçası üzerinde birlikte yaşayan ve ortak bir amacı olan insan kümesi.



Toplumsal nedir?

Toplumla ilgili, topluma ilişkin, içtimai, sosyal.

Toplumsal Yapı Nedir? 
Toplumsal eylem ve etkileşim kalıplarıdır.
Toplumsal yapının altında bireyler yatar. Oysa toplumsal yapı bireylerin aritmetik toplamından farklı bir nitelik taşır.
Toplum içinde olan bireye aktör diyoruz. Aktör ise, toplumsal nitelik kazanmış bir bireydir.
 

 
Toplumsal Değişimi Etkileyen Faktörler
Toplumsal değişimi etkileyen çok fazla faktör vardır. Ancak en belirgin olanları şunlardır:
Ekonomi, Coğrafya, Demografi, Göç, Kentleşme, Aile, Eğitim, Kültür, Din, İcat, Keşif, Sanayi ve Teknoloji, Medya, Karizmatik Şahsiyetler, Siyaset, Sosyal Hareketler, Savaşlar.
 
Olumlu ve olumsuz değişim nasıl olur?
Bir olgu değişirken biri için iyi diğeri için kötüdür. Mesela ülkemizde barların artması bir grup için çağdaşlaşmak anlamına gelirken diğer bir grup için din elden gidiyor diye yorumlanabilir. Değişim bir halden diğerine geçiştir. Değişim insan fıtratı kadar aceleci değildir, yavaş yavaş olur. Dünya artık köy haline dönmüş durumdadır. Kars’ın bir köyünde ki kız sadece oradan haberdarken şimdi teknolojinin getirdikleriyle dünyanın öteki ucundaki herhangi bir şeyi öğrenmesi kaçınılmaz bir durumdur. Buda değişimi tetikler. Teknolojik aletlerde böyledir daha birine alışamadan yerine hemen yenisi gelmekte bazen hayatımızı kolaylaştırdığı gibi bazen de son derece zorlaştırmaktadır. Öyle anlar vardır ki; takibinde bile zorlanmaktayız. Diziler sinemalar da öyledir. Osmanlının son döneminde yazılan aile yapısını bozmaya yönelik olan Aşkı Memnu kitabı da bunlardandır. Eskiden dizisi yapıldı, günümüze de uyarlandı, gelecekte de eminim tekrar dizisi yapılacaktır. Ne zaman aile yapısından bir şeyleri tahrip etmek isteyen birileri çıksa bu romanı tekrar gündeme getirir. Bizler tırnaklarımızla kazıyarak bin bir emekle meydana getirdiğimiz güzellikleri böylece bir anda yok etmek için uğraşırlar.



Savaşlar ve Göçlerin Değişime Etkisi Nedir?
Suriye’yi ele alalım. Zorla mülteci durumuna düşürdükleri,  bu insanları başka ülkelerde yaşamaya zorlayan dış güçler hayatları ve yaşadıkları çevreleri tahrip etmekle kalmadılar kültürlerini de değiştirmeye mecbur bıraktılar.  Bu insanlar hayatta kalabilmek için gittikleri topluma ayak uydurmak zorunda kalacaklar. Bir gün ülkelerine geri döndükleri zaman başka başka ülkelerden yurtlarına gelen bu insanlar eskiden yaşadıkları ülkelerinde kültürleri bambaşka olacaktır. Bir Rizeli ile Sina çölünde yaşayan insanları bir aylığına yer değiştirelim. Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında Kayseri’ye fabrikalar kurulmuş. Yeterli işçi olmayınca çevre illerden kişilerin taşınmasına olanak sağlanmıştır. Çevre illerden insanların gelmesiyle, barınma, okul, yol gibi ihtiyaçların yanı sıra bu insanlarında kültürleri değişmiş. Yaşadıkları topluma ayak uydurmuşlarıdır. Mülkiyet edinmek o toplumda değişmeleri hızlandırır.

Değişmeyen tek şey değişimdir.
Değişmeyen tek şey değişimdir denmiştir. En zor değişen toplumlar tembel toplumlardır onlarda bile bir şeyler mutlaka değişmiştir. Bizim dışımızda yedi milyar insan var ve bu insanlar sürekli bir şeyler üretiyor yani sürekli etkileşim olduğu için değişime kapılmamak imkânsızdır. Peki, binlerce yıl değişim çok yavaş olurken ne oldu da bir anda değişim çok hızlı hale geldi? Yüz elli yıl önce teknoloji yoktu, ulaşım kısıtlıydı ne oldu, ne tetikledi de bir çok şeyin icadı birden başladı? İnsanların birikimleri bir şeylerin icadını getirdi ve yapılan icat, diğer yapılacak icadı hızlandırdı.

Dünyada sürekli üretmek zorundayız
Hz Adem’le, Hz Havva’nın yeryüzüne gönderilmesiyle başladı serüven. Cennette rahatı yerindeydi ama yeryüzüne inmesiyle bir mücadele başladı. Önceleri sadece karınlarını doyurmak ve hayatta kalmaktı amaç. Sonra buğdayın ekimini öğrendi. Ben bunu söylediğimde; “ Hocam zaten Hz Adem’e bütün isimler öğretilmemiş miydi?” İsimlerin öğretilmiş olması her şeyin öğretildiği anlamına gelmez. Öyle olsaydı şuan ki teknolojiyi çok daha önce bulurduk. Bir şeyler biliyordu ama her şeyi değil. Buğdayın evcilleştirilmesi sonrasında insanlar göçebelikten yerleşik hayata geçtiler. Sonrada ürettiklerini depolamayı öğrendiler. Bu da bize Hz Yusuf kıssasıyla anlatılmaktadır. Araştırma yapıldığında insanlığın depolamayı öğrendiği zaman Hz Yusuf zamanına denk gelir. Böyle bir bilgi Hz Yusuf’u bir anda zindandan saraya çıkarmıştır. Hz Adem’le başlayan değişim kıyamete kadar da devam edecektir. Selin önünde durulmayacağı gibi değişim önünde de durulmaz bu yüzden doğru yönlendirmek gerekir.

Bir yazarı anlamak
Bir yazarı ya da âlimi anlamak için, onun yaşadığı topluma bakmak gerekir. Ben Seyid Kutubu Mısır ve halkını tanıdıktan sonra anladım daha önce anlamamışım.

Dini liderlerin ve dinin topluma etkisi var mıdır?
Din, toplumu değiştiren unsurlardan biridir. Peygamber Efendimiz sadece dinden bahsetmemiş; “ Aile, cihat, hukuk, ekonomi gibi birçok alanda halkını yönlendirmiş hem liderlik hem de öncülük etmiştir. Her şeyi hemen kaldırmamış o anki ekonomik ve sosyal durumu düşünülerek hareket etmiştir. Firavun aile yapısını bozan kişilerden biridir. Erkekleri öldürüp kadınları sağ bırakmış ve o beldede çok eşlilikle beraber ortaya birçok sorun meydana çıkmıştır. Eskiden Nil nehri taştığında tanrı kızdı diye en güzel kızla, en yakışıklı erkek tanrıya kurban edilirken, sonra bundan kaynaklanmadığını düşünen insan sele karşı önlemler alıp suyu zapdetmiş,  biriktirmeyi öğrendikleri sudan barajlar yaparak faydalanmayı öğrenmişlerdir. İş yapmak inançlarını da sorgulamayı öğretmiştir. Bir insanın sadece dinle değil başka şeylerle de dikkatini çekmeniz gerekmektedir yeni nesil çok farklı donanımlara sahiptir.
Aile kavramı önemlidir, köylerde ve kasabalarda geniş aileler vardır çocuk dededen nineden çok şey öğrenirken şimdilerde çekirdek aileler vardır ve kendi dünyalarında yasarlar. Şehirleşmeyle gelen başka bir şey banka sistemidir. Önceden ailesinden, eşten dosttan borç para alan kişi şehirde bankadan kredi çekmeyi öğrenmiş belki de ömrünün sonuna kadar çocuklarına kalacak bir borçla yasamayı başlamıştır. İnsan öyle bir varlıktır ki ne eskiye dönebilir ne geleceğe gidebilir. Bugün bir karıncayı yada bir arıyı alıp beş bin yıl öncesine götürüp oradaki arıların içerisine bırakırsanız aynı arıdır ve hemen oraya adapte olur. Dil ve güdüleri değişmemiş kendisine kültür oluşturamamıştır. Ancak böyle bir yaratık değildir. Kendisine kültür oluşturabilmiştir. İnsanı beş bin yıl öncesine götürüp bıraksanız o günün insanlarıyla iletişim bile sağlayamayacaktır.
  
TOPLUMSAL DEĞİŞİM SUNUMUNDAN ÖNEMLİ BAŞLIKLAR

TOPLUM:
Aynı toprak parçası üzerinde bir arada yaşayan ve temel çıkarlarını sağlamak için iş birliği yapan insanların tümü.
Kendi kendini devam ettirebilen, belli bir fiziksel yapısı olan, varlığını uzun bir zaman sürdürebilen ve bir hayat şeklini paylaşan insanlar topluluğudur.
Felsefe Terimleri Sözlüğü: Yaşamlarını sürdürmek, birçok temel çıkarlarını gerçekleştirmek için işbirliği yapan, aynı toprak parçası üzerinde birlikte yaşayan ve ortak bir amacı olan insan kümesi.

TOPLUMSAL:
Toplumla ilgili, topluma ilişkin, içtimai, sosyal.

Toplumsal Yapı: Toplumsal eylem ve etkileşim kalıplarıdır.
Toplumsal yapının altında bireyler yatar. Oysa toplumsal yapı bireylerin aritmetik toplamından farklı bir nitelik taşır.
Toplum içinde olan bireye aktör diyoruz. Aktör ise, toplumsal nitelik kazanmış bir bireydir.
Aktör; toplum içinde yaşayan ve toplumdan etkilenen bir bireydir.
Aktörlerin bir araya gelmesi ve birbirlerini etkilemesi sonucunda ortaya çıkan varlığa da toplumsal sistem diyoruz.
 
Bir aktörün, bir toplumsal sistem içerisinde nasıl davranışlarda bulunması gerektiğini toplumsal kurumlar belirler.
DEĞİŞİM:
Toplumsal Değişim: Toplumun temel düzenindeki kaymalar.
 
Değişim: Basitçe mevcut durumda meydana gelen başkalaşma olarak tarif edilebilir.
Toplumsal Değişim: Belli toplumsal sistemlerin yapı ve fonksiyonlarında meydana gelen önemli değişmelerdir.
Bir zaman dilimi içindeki değişikliklerin bütünü.
Para aracılığı olmaksızın, bir nesnenin dolaysız olarak bir başka nesne ile değiştirilmesi, değiş, değişme, değiş tokuş, takas, mübadele, trampa.
Bir özelliğe ilişkin değerin belirli koşullar altında azalıp çoğalması.
Değişim, zamanda zamanla gerçekleşir.
Değişim, ya hızlı olur yada yavaş.
Değişim, hayatın bir kanunu, kâinatın bir geleneğidir.
Değişimde asıl korunur, bazı değerlerin yerine başka değerler alınır. Var olanlarla yeni edinenler değiştirilir. Değişim dönüşümün bir sürecidir. Değişim kontrollü yapılmadığı zaman dönüşüm olabilir. Değişimde kontrol şarttır.
Değişim, toplumlar için de bir zorunluluktur. Değişmeyen veya içinde değişimin olmadığı bir toplum düşünmek mümkün değildir. 
Denilebilir ki toplumsal değişimler, toplumun tarihî akışını, kaderini değiştiren değişikliklerdir. Yani geçici ve yüzeysel değişiklikler, toplumsal değişim kapsamında değillerdir.

Toplumsal Değişme sürecinin altında, insanoğlunun tüm birikimi yatar.
Değişme süreklidir, kaçınılmazdır ve evrenseldir.
Toplumsal değişim nötr bir kavramdır. Sosyal değişimin bizzat kendisi, başlı başına ne iyi ne de kötüyü ifade eder.
Değişimden söz ediliyorsa mutlaka zamandan da söz edilmelidir. 
 
Değişme bir durumdan daha iyi bir duruma geçiş biçiminde ise "ilerleme", birden fazla yönde olursa "gelişme" olur.
 
Bir toplumun durağanlığı, başka bir toplumun değişim durumuna göredir, yoksa o toplum durağan değildir.
 
Toplumsal değişim, toplumun güçlenmesini getirebileceği gibi zayıflamasını da beraberinde getirebilir.
Her değişimde mutlaka itici bazı etkenler mevcuttur ve bu etkenler belirli güçler tarafından daha fazla kontrol edilebilmektedir.
Günümüz Türkiye'sinde oldukça hızlı bir toplumsal değişim yaşanmaktadır. Ancak bu konunun hakkıyla incelendiği söylenemez. Nitekim "Toplumsal Değişim" başlığında yazılan kitap sayısı bile bir elin parmaklarını geçmemektedir. 

Toplumsal Değişimin olması, toplumun bütünüyle, harfi harfine değişimi olarak anlaşılmamalıdır.
Toplumsal değişimle birlikte yine de toplumda belli temel unsurlar görece «sabit» kalır. Bu temel unsurlar sayesindedir ki toplum, bütünlük içerisinde ayakta kalır.
"Bireyler fotokopi olmadığı gibi, toplumlar ve hatta medeniyetler de fotokopi değildir; aralarında benzerlikler olsa da farklılıklar mutlaka vardır. Dün bugünden farklı olduğu gibi, sonraki medeniyet de öncekinden farklıdır. Toplumda zamanla insana bakışta, eşyaya bakışta ve varlık âlemine bakışta meydana gelen değişmeler, insanın insanla, insanın eşya ve diğer varlıklarla ilişkilerinde de değişmeler meydana getirir. Toprağın temel olduğu tarım toplumundan, demir, çelik ve petrolün zemin olduğu sanayi toplumuna ve bilginin ticari bir meta gibi alınıp satıldığı bilgi toplumuna kadar büyük değişmeler olmuştur." 

Daha önceki çağlara oranla içinde bulunduğumuz çağda değişim daha yoğun hızlı ve çeşitlidir. Çağdaş değişimin en önemli özelliği global/küresel nitelikte olmasıdır. Buna bağlı olarak çağdaş toplumların değer skalası da değişmektedir.

Sanayileşmeyle birlikte, üç kuşağın bir arada yaşadığı geniş aile yapısı dağılmış çekirdek aile yapısına geçilmiştir. 
Eski Türk ataerkil ailesindeki "ocak"ın yerini "yuva" kavramı almıştır. Bu da aile yapısında olumlu-olumsuz değişimlere yol açmıştır.

Toplumsal Değişimler:
   1. Kısmi olan ve total olan değişimler.
   2. Radikal değişimler ve yumuşak değişimler.
   3. Geniş ölçekli ve dar ölçekli değişimler.
   4. Uzun dönemli ve kısa dönemli değişimler.
   5. İradi ve gayr-i iradi değişimler.

Toplumsal Değişim olarak nitelendirmenin ön şartı, 
Toplumun sosyal teşkilatının yapısı veya işlevlerini geçici olarak değil, sürekli ve köklü bir biçimde etkileyen ve toplumun tarihinin akışını değiştiren bir değişiklik olmasıdır.
Toplumsal Değişim Faktörleri:
1) Ekonomi, Coğrafya, Demografi, Göç, Kentleşme
2) Aile, Eğitim, Kültür, Din
3) İcat, Keşif, Sanayi ve Teknoloji, Medya
4) Karizmatik Şahsiyetler, Siyaset
5) Sosyal Hareketler, Savaşlar


Haber: Zeynep Dudu YILDIRIM

----
İlim ve Hayat Dersleri, her cumartesi 11.00’da farklı üniversitelerde okuyan kız öğrencilerimize yönelik düzenlenmektedir.
Akademisyen, araştırmacı-yazar, edebiyatçı, gazeteci ve sosyologların konuk edildiği derslerimizde, katılımcılara farklı konu ve alanlara yönelik genel bilgi vermeyi ve bakış açısı kazandırmayı amaçlamaktayız. 
----
 
 
Etkinlik Haberleri
İnsan ve Medeniyet Hareketi (İMH) Günışığı Derneği tarafından "Zalime Karşı Sözümüz Var Mazlumdan Yana" programı düzenlendi.
İnsan ve Medeniyet Hareketi (İMH) Günışığı Derneği tarafından "Zalime Karşı Söz&u...
Balıkesir Temsilciliğimizi Ziyaret Ettik.
Bir Nesil Özlemi,, İslam inanç ve ahlak değerlerini vazgeçilmez olarak kabul ede...
Bursa Harmancık 75.Yıl Çok Programlı Anadolu Lisesi Genel Merkezi Ziyaret Etti
Bursa- Harmancık 75.Yıl Çok Programlı Anadolu Lisesinden sayın Sercan Ünğan hocamızın ...
GENÇ HAREKET İZCİLERİ ORFAMDER’İN FİDAN DİKİMİ ETKİNLİĞİNE KATILDI
Bu yıl beşincisi düzenlenen “Fidan Dikim Etkinliği” programını Gökt&uu...
Mevlana temsilciliğimiz sahur buluşmaları yapıyor.
Mevlana temsilciliğimiz sahur buluşmaları yapıyor. Ramazan ayı boyunca her cumartesi[KES] sahur v...
 
ETKİNLİK TAKVİMİ
5
AĞUSTOS
Üniversite tercih dönemi başlıyor !
Üniversite tercih dönemi başlıyor ! Üniversite ada...
 
KİTAP TAHLİLİ
Bir Değirmendir Bu Dünya
Müslüman dünyasının acılarını yüreğinde hissedip kendi ...


                         
 
YAZILAR
Mehmet GÜNEY
Hayat iman ve Cihad… Alnımızın yazısı.
Kemal ÖZDEN
Değerli Genç Kardeşim!
Murat ÖZAYDIN
Yüreklere dokunan mecra. Genç HAREKET!
 
 
 
SİTE HARİTASI
Bahariye Mevlevihanesi Eyüp Merkez Mah. Silahtarağa Cad. No:12 EYÜP / İSTANBUL
 
T: 05434968534
F: 0 212 501 31 05
E: bilgi@genchareket.org
E-BÜLTEN KAYIT
Tüm etkinliklerimizden haberdar olmak için mail listemize kaydolun...
Tüm Hakları Saklıdır 2015 © Genç Hareket | Site Haritasi “Bir Gençlik” Hareketi